Hervormd IJmuiden door de jaren heen
Rond de opening van het Noordzeekanaal in 1865 ontwikkelt zich rondom het huidige Sluisplein een nederzetting, die kerkelijk gezien onder de hoede van de kerkenraad van Velsen met de Engelmunduskerk valt. Van hieruit wordt in IJmuiden zondagsschoolwerk verricht en worden er bijbellezingen gehouden. Er wordt een Comité ter Evangelisatie opgericht, dat voortvarend te werk gaat. Het zal echter nog tot 1878 duren voordat er een kerkdienst gehouden kan worden in een bovenzaal van een kantoor aan de Kanaalstraat. In 1880 wordt een eigen kerkgebouw betrokken en twee jaar later volgt de benoeming van een evangelist (godsdienstonderwijzer).
Een belangrijke naam in de geschiedenis
In 1907 doet de eerste predikant, Ds. H.W. Creuzberg, intrede. De omvang van de gemeente is inmiddels verder toegenomen en Ds. Creuzberg gaat zich beijveren voor de uitbreiding van het kerkgebouw. Dit blijkt niet voldoende soulaas te bieden, zodat men besluit tot nieuwbouw. De Nieuwe Kerk komt tot stand in 1911, gebouwd in neogotische stijl, van de Londense architect W.F. Forsyth. Het gebouw vertoont stijlkenmerken die men ook in Anglicaanse kerken tegenkomt. Het meest opvallend is wel de zogenaamde. "Lich-gate", de overdekte toegangspoort, welke men op veel plaatsen in Engeland aantreft. Het gebouw bezit een uitstekende akoestiek.
de Nieuwe Kerk
Wijkgebouw De Rank
De oude kerk blijft in gebruik voor verenigingswerk als het "Gebouw voor Christelijke Belangen". In 1958 wordt dit gebouw afgestoten en kan in de plaats daarvan "De Rank" in gebruik worden genomen.
De Bethlehemkerk
Inmiddels blijft IJmuiden uitbreiden en in 1920 is het nodig een tweede predikant te beroepen, een situatie die heeft voortgeduurd tot 1956, toen een van de predikanten naar de (nieuwe) Bethlehemkerk - voor algemeen kerkenwerk - vertrok. De oude Bethlehemkerk, ook wel Jeugdkerk genoemd, was door de kerkenraad van IJmuiden gesticht in 1929 en uitsluitend bedoeld voor jongeren van 12 tot circa 18 jaar.
De Tweede Wereldoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog moet een groot deel van de bevolking evacueren, de Nieuwe Kerk wordt gesloten en het meubilair wordt opgeslagen in de Grote Kerk aan de Grote Markt in Haarlem. De Bethlehemkerk wordt op last van de Duitse bezetters afgebroken. De eerste dienst na de oorlog in de Nieuwe Kerk kan weer in augustus 1945 worden gehouden.

de Nieuwe Kerk
Christelijk onderwijs
Vanaf het ontstaan is er aandacht geweest voor het christelijk kleuter-, lager- en uitgebreid lageronderwijs in IJmuiden. Als de hervormde gemeente in 1912 zelfstandigheid verkrijgt, krijgt de kerkenraad ook een beslissende stem in het schoolbestuur. Aan het eind van de jaren zestig van de vorige eeuw wordt de verantwoordelijkheid aan de schoolbesturen overgedragen.
Ten slotte
De Nieuwe Kerk (een rijksmonument) tenslotte, is van 1999 tot 2001 ingrijpend gerestaureerd en mag thans weer tot de mooiste kerkgebouwen van de omgeving gerekend worden.

K. van der Duin, archiefbeheerder

de Nieuwe Kerk interieur

image terug naar Index pagina